Оңтүстік Қазақстан облысының 
2010 жылдың қаңтар-мамырындаға әлеуметтік-экономикалық  дамуының негізгі  қорытындысы

Өнеркәсіп. 2010 жылдың қаңтар-мамырында облыста 113,2 млрд. теңгеге өнеркәсіп өнімі өндірілді, нақты көлем индексі 2009 жылдың тиісті кезеңінің деңгейіне – 129,9% құрады.
Облыстағы өндірілген өнеркәсіп өнімі көлемінің 26,3% үлесін құрайтын тау-кен өндіру саласында өнім өндіру көлемі – 48,2% артып, 29,8 млрд. теңгенің өнімі өндірілді.
Өңдеу өнеркәсібі (үлесі 61,4%) өнімінің нақты көлем индексі – 129,8%, немесе өнім көлемі 69,4 млрд. теңгені құрады.
Аса маңызды өнімдердің ішінде ұн өндіру – 31,4% (306  мың тонна), мақта иірімжібі – 2,2 есеге (6,3 мың тонна), мақта маталары – 33,5% (16,7 млн. шаршы метр),  бензин өндіру – 34,0%-ға (өндірілгені – 436 мың тонна), керосин – 35,5% (108,4 мың тонна), газойльдер – 17,6% (613,8 мың тонна), мазут – 16,5% (403,5 мың тонна), цемент – 44,7% (382,8 мың тонна), электр энергиясы – 17,0%, (722,1 млн.кВт/сағ.) артқан.
Мұнай өнімдерін өндіру

Сонымен қатар,  құрылыс кірпіштері – 51,5% (23,9 мың м3), мақта талшығы – 27,1% (42,7 мың тонна),  тазартылған күнбағыс майы – 15,7% (1544 тонна )кеміді.
Электрмен жабдықтау, газ, бу беру және ауа баптау саласында өнім көлемі 2009 жылдың сәйкес кезеңіне 99,1%, немесе 12,7 млрд. теңгені құрады. 
Ауыл шаруашылығы. 2010 жылдың қаңтар-мамырында ауыл шаруа-шылығының жалпы өнім көлемі, қолданыстағы бағада, 33,2 млрд. теңгені құрады, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 3,3%-ға артық.
Облыстың ауылшаруашылық тауар өндірушілері 66,9 мың тонна - мал және құс етін (тірі салмақта), немесе 2009 жылдың  тиісті кезеңінің деңгейіне – 101,1%, сүт – 249 мың тонна, немесе 105,2%, жұмыртқа – 109,7 млн. дана, немесе 114,1% өндірді.
2010 жылдың 1-маусымына облыстағы шаруашылықтардың барлық санаттарындағы ірі қара мал саны – 945,1 мың басты, немесе өткен жылдың сәйкес кезеңіне – 104,0%, қой – 4090,3 мың бас, немесе 103,9%, ешкі – 565,2 мың бас, немесе 99,8%, жылқы – 181,4 мың бас, немесе 105,8%, түйе – 19,8 мың бас, немесе 110,8%, шошқа – 43,5 мың бас, немесе 97,5%, құс саны – 2725,2 мың бас, немесе 108,2% құрады.
Ауыл шаруашылығы өнімінің (қызметінің) жалпы көлемі

2010 жылдың 1 маусымына мал мен құс санының едәуір өсу қарқыны (шартты мал басына есептегенде) 2009 жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда Отырар ауданында (8,5%-ға) Созақ (7,0%-ға), Сайрам (7,4%) және Бәйдібек ауданында (5,5%) байқалды.
Көлік және байланыс. 2010 жылдың қаңтар-мамырында, жедел деректер бойынша, темір жол көлігінен басқа, облыста барлық көлік түрлерімен 22,9 млн. тонна жүк және 449,7 млн. жолаушы тасымалданған, немесе өткен жылдың тиісті кезеңіне – тиісінше, 105,1% және 117,2%.
Әуе көлігімен жүк тасымалдау – 27,6%-ға, жолаушылар тасымалдау – 58,3%-ға артып, 324 тонна жүк және 191,6 мың  жолаушы тасымалданды.
2010 жылдың қаңтар-сәуірінде байланыс кәсіпорындары 3,1 млрд. теңгеге қызмет көрсеткен, бұл 2009 жылдың қаңтар-маусыммен салыстырғанда 4,8% артық. Халыққа көрсетілген қызметтің үлесі 68,2%-ды құрады.
Алайда, бұрынғысынша жалпы табыс көлемінде басым үлес – жергілікті телефон байланысына (36,9%), халықаралық және қалааралық телефон байланысына (31,4%), интернет – 20,5%.
Шағын кәсіпкерлік.  2010 жылдың 1-маусымына облыс рыногында белсенді жұмыс істейтін шағын кәсіпкерлік субъектілерінің саны  123,5 мың бірлікті, немесе өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 103,7% құрады.
2010 жылдың қаңтар-мамырында шағын кәсіпкерлік субъектілерінің шығарған өнімі (тауарлары, көрсеткен  қызметі) 45,3 млрд. теңгені (107,4%), жұмыспен қамтылғандар саны 279,1 мың  адамды  құрады (104,1%).
Инвестиция саласы. 2010 жылдың қаңтар-мамырында облыс экономикасын дамытуға, бағалау есебімен негізгі қорға 44,8 млрд. теңге инвестиция бағытталды, немесе 2009 жылдың  тиісті кезеңінің деңгейіне – 44,6% құрады.
Машиналарға, жабдықтарға, аспаптар мен құралсаймандарға бағытталған инвестициялар 2009 жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда едәуір төмендеді (75,5%-ға). Олардың көлемі 14543,7 млн.теңгені  құрады.

Технологиялық құрылымы бойынша

Негізгі қорға бағытталған инвестицияның негізгі қаржы көздері кәсіпорындар мен ұйымдардың және халықтың өз қаржылары есебінен тартылған инвестициялардың үлесі 46,2%, немесе 20699,6 млн.теңгені құрады, және шетел инвестициялары (27,1% немесе 9330,6 млн. тенге) болып табылады. Жергілікті бюджет қаржылары есебінен, тиісінше, 8,8%, немесе 3944,5 млн. теңге, республикалық бюджеттен – 14,9%, немесе 6684,6 млн. теңге,  қарыз қаражаты – 9,3%, немесе 4176,6 млн.тенге құрады.
Инвестиция салымдарының басым салалары өнеркәсіп, көлік және байланыс болып қалады, инвестициялардың жалпы көлеміндегі олардың үлесі тиісінше 49,4% және 15,5% құрады.
Тұрғын үй құрылысын дамыту. 2010 жылдың қаңтар-мамырында тұрғын үй құрылысына 855 млн. теңге инвестиция салынды, бұл өткен жылдың қаңтар-сәуіріне қарағанда 53,7% құрады. Негізгі капиталға салынған инвестициялардың жалпы көлемінде тұрғын үй құрылысында игерілген қаражаттың үлесі 1,9% құрады.     

Барлық меншік түрлері бойынша кәсіпорындар мен ұйымдар және халықтың қаржысы есебінен жалпы алаңы 35,9 мың шаршы метрді құрайтын тұрғын үйлер салынды, бұл 2009 жылдың  тиісті кезеңінің деңгейіне 54,6% кем. Пайдалануға берілген тұрғын үйлердің 68,5% халықтың өз қаржысы есебінен тұрғызылды.
Облыс бойынша іске қосылған тұрғын үй көлемінің едәуір үлесін Шымкент қаласы (37,7%) және Түркістан қаласы (10,9%) құрайды.
Сайрам ауданында пайдалануға берілген тұрғын үй көлемі 2 есеге, Арыс каласы – 3,1 есеге, Созак ауданында – 24,2% өскен ал, облыстың басым аймақтарында пайдалануға берілген үй көлемінің кемуі орын алды.
Сыртқы сауда. 2010 жылдың қаңтар-сәуірінде облыстың сыртқы сауда айналымының көлемі 905,7 млн. АҚШ долларын немесе 2009 жылдың қаңтар-сәуіріне деңгейіне 128,5%-ды құрады, оның ішінде экспорт, тиісінше – 636,7 млн. АҚШ доллары немесе 162,0%, импорт – 269 млн. АҚШ доллары немесе 86,2% құрады.
Экспорттың тауарлық құрылымында негізгі үлесті минералды өнімдер (2010 жылдың қаңтар-сәуірінде – 45,9%),  импортта - машиналар, жабдықтар, көлік құралдары, приборлар мен аппараттар (33,1%),  химия және соған байланысты өнеркәсіп салаларының өнімдері (17,9%) орын алады.
Сауда балансының оң қалдығы қалыптасып, 367,7 млн. АҚШ долларын құрады.
Салықтық-бюджеттік сала. 2010 жылдың қаңтар-мамырында мемлекеттік бюджетке түскен салықтар мен басқа төлемдердің көлемі 66,4 млрд. теңгені, немесе жоспарға – 111,5% құрады. 2009 жылдың қаңтар-мамырымен салыстырғанда түсімдер – 50,2%-ға артық.
Республикалық бюджетке 47,6 млрд. теңге түсті, бұл түсімдердің жалпы көлемінің – 71,6% құрайды. Жоспар 13,0%-ға артығымен орындалып, 2009 жылдың қаңтар-мамырымен салыстырғанда 64,4% артты.
2010 жылдың қаңтар-мамырында жергілікті бюджетке 18,8 млрд. теңге түсіп, жоспар – 111,5% орындалды және 2009 жылдың қаңтар-мамырына 123,6% құрады.

Ақша-несие саясаты. Жыл басынан бері екінші деңгейлі банктер 10,0 млрд. теңге көлемінде несиелер берілді, бұл 2009 жылдың деңгейімен салыстырғанда 50,0% кем. Ипотекалық несиелендіруге 850 млн. теңге сомасында несие берілді, немесе 13,4%-ға кем.
Шағын және орта кәсiпкерлiктi дамытуға берілген несиелердің көлемі 2362 млн. теңгені құрады, немесе 2009 жылдың деңгейімен салыстырғанда 79,6%-ға кем.
Екінші деңгейдегі банктер несиесі негізінен сауда саласын дамытуға – несие салымдарының жалпы көлемінің 22,7%, ал жеке тұлғаларға тұтыну мақсатында – 41,8%, қызмет көрсету саласына – 13,4%, өнеркәсіпке – 16,2%, ауыл шаруашылығына – 1,9%, құрылысқа – 2,9%, көлікке – 0,6%, басқа да салаларға – 0,5% берілген.
Халықтың өмір сүру деңгейінің көтерілуіне байланысты олардың облыстың банктеріндегі салымдары мен депозиттері артуда. 2010 жылдың    1-мамырындағы жағдай бойынша, облыс банктеріндегі халық салымының көлемі 39,0 млрд. теңгені құрады, яғни, 2009 жылдың 1-мамырымен салыстырғанда 1,3 есеге артық. Халық салымдарының басым бөлігі (71,3%) ұлттық валютада.
Бағалар. 2010 жылдың сәуірінде облыста, нақты көлем индексі                 2009 жылдың желтоқсанымен салыстырғанда 103,5% құрады. Азық-түлік тауарлары 4,9%-ға, азық-түлік емес тауарлары 2,1%-ға, ақылы қызметтер 3,1%-ға қымбаттаған.
Азық-түлік тауарларының ішінде сыра – 3,9%, сары май – 3,5%, шұжық өнімдері – 2,3%, қант – 2,1%, варенье, ждем, повидло, шоколад – 1,8%, майонез – 1,6%, ұннан жасалған әр түрлі нан өнімдері – 0,7% өскені, ал шикі сүт – 2,9%, ұн – 1,5% төмендегені байқалды.
Жаңа піскен жемістер және көкөністер – 4,7%, оның ішінде басты пияз – 16,2%, сәбіз – 8,9%, алма – 8,2%, асқабақ – 8,0 %,  қырық қабат – 5,6%, картоп – 4,4%, сарымсақ – 3,2%, қымбаттаса, ал қияр – 15,1%, қызанақ – 1,5% төмендеді.
Азық-түлік емес тауарлардан маталар – 3,2%, посуда – 2,4%, жууға және тазалауға арналған құралдар – 1,7%, құрылыс материалдары – 1,0%,  жеке гигиена тауары – 0,5%, киім және аяқ киім – 0,4% қымбаттады.
Жеке көлік үшін жанар-жағар май материалдарына баға деңгейі 0,2%, оның ішінде дизельдік отын – 1,3% қымбаттады. 
Ақылы қызмет көрсету саласында мейрамханалар мен қонақүйлер  - 2,5%,  шипажай – 2,1%, моншалар, себезгілер, сауналар – 1,5% қымбаттады.
Халықты әлеуметтік қорғау. 2010 жылдың 1 мамырына аз қамтамасыз етілген азаматтардың саны 4,2%-ға артып, 33 598 адамды, немесе облыс халқының – 1,4% құрады.
29 535 адамға 94,1 млн. теңге мөлшерінде атаулы әлеуметтік көмек көрсетілді. Сонымен қатар, 18 жасқа дейінгі 186952 балаға 841,4 млн.теңге мөлшерінде мемлекеттік жәрдемақы төленді және 9771 отбасыға 115,6  млн.теңгеге тұрғын үй жәрдемақысы көрсетілді.
Демография. 2010 жылдың 1 – сәуіріне облыс халқының саны 2 441,6 мың адамды құрады, оның 916,7 мыңы – қала халқы (37,5%), 1 524,9 мыңы – ауыл халқы (62,4%).
2009 жылдың 1 сәуірімен салыстырғанда облыстың жалпы халық саны 48,8 мың адамға, немесе 2,0%-ға артқан.
Жұмыспен қамту.  2010 жылдың 1 қаңтарына облыста экономикалық тұрғыдан белсенді халық саны 1134,4 мың адамды, жұмыссыздар саны 71,9 мың адамды құрады. 2010 жылдың 1 тоқсанында жалпы жұмыссыздық деңгейі 6,1% құрады. 
2010 жылдың 1-мамырына облыс бойынша 18 681 жұмыссыз тіркелген, ал тіркелген жұмыссыздық деңгейі 1,65% құрады.
Ағымдағы жылдың қаңтар-сәуір айларында жұмысқа орналастыруға өтініш білдірген 25 299 жұмыссыздың – 15 339, немесе 60,6% жұмыспен қамту органдары арқылы жұмысқа орналастырылды. Қоғамдық ақылы жұмыстарға  3,7 мың ресми тіркелген жұмыссыздар тартылды.
Облыста 3070 жаңа жұмыс орны құрылды.
Халықтың табысы. Еңбек ақы. 2010 жылдың ақпанында облыс халқының орта есеппен жан басына шаққандағы атаулы ақшалай табысы     23 754 теңгені құрады, бұл 2009 жылдың ақпанымен салыстырғанда 19,8% артық. Нақты ақшалай табыс 11,9%-ға артты.
2010 жылдың наурызында кәсіпкерлікпен айналысатын шағын кәсіпорындарды қоспағанда, бір қызметкердің орташа айлық жалақысы 51161 теңгені құрап, 2009 жылдың наурызымен салыстырғанда 8,3% өсті.

Денсаулық сақтау. Денсаулық сақтау саласын дамытуға   2010 жылы республикалық бюджет есебінен 3857,3 млн. тенге қарастырылды. Оның ішінде «100 мектеп және 100 аурухана құрылысына» 2730,1 млн. тенге (2 нысанға) қаралған.
«Жол картасы» шеңберінде 2010 жылы 3105,9 млн тенге (республикалық бюджет есебінен – 2070,6 млн. тенге, жергілікті бюджеттен – 1035,3 млн. тенге) 27 нысанның күрделі жөндеу жұмыстарына, оның ішінде 12 облыстық, қалалық, аудандық және ауылдық ауруханалар, 8 қалалық, аудандық емханалар, 2 ауылдық дәрігерлік амбулаториялар, 3 диспансер, медициналық колледж, гипербариялық оксигенациялық орталық.
2010 жылдың 1-мамырына 925,2 млн.теңге игерілген.
Білім беру. Облыста 30777 көлемінде тәрбиеленушісі бар 282 мектепке дейінгі тәрбие беру мекемелері жұмыс істейді, оның 54-і шағын орталықтар. Балалардың мектепке дейінгі біліммен қамтамасыз етілуі 19,2% құрайды.
2009-2010 оқу жылында жалпы білім беру мектептері мен мектеп-интернаттарының саны – 1031, ондағы оқушылар саны – 519,8 мың адамды құрады, оның ішінде жекеменшік мектептер саны – 6, ондағы оқушылар саны – 1,2 мың.
2010 жылдың 1-мамырына Интернет жүйесіне 965 мектеп қосылған, бұл барлық мектеп санының 95,4% құрады, оның ішінде 786 – ауыл мектептері. 1007 мектеп, оның ішінде 823 ауыл мектептері – байланыс жүйелеріне қосылған. Интернет желісіне қосылған жалпы білім беру мектептерінің үлесі байланыспен қамтылған мектептердің жалпы санының 95,8% құрайды. Облыс мектептері 23,8 мың бірлік  компьютерлік техникамен жабдықталған, немесе бір компьютерге  21,5 оқушыдан келеді.
Спутниктік оқу телеарналары арқылы қашықтықтан оқыту жүйесіне  447 мектеп қосылған. Облыс мектептері 545 мультимедиялық-лингафондық кабинеттермен жабдықталған және 215 мектепке 1075 интерактивті тақталар орнатылған.
«Жол картасы» шеңберінде 2010 жылы 1103,6 млн тенге, оның ішінде; республикалық бюджет есебінен – 735,7 млн. тенге, облыстық бюджеттен – 367,9 млн. тенге.
2010 жылдың 1-мамырына 86,5 млн.теңге игерілген, (республикалық бюджеттен – 68,6 млн. тенге, облыстық бюджеттен – 17,9 млн. тенге).
2009/2010 оқу жылында орта білімді мамандар даярлаумен 12,9 мың оқушысы бар 25 кәсіптік лицейлер айналысады. Сонымен қатар, 66 колледж (оның ішінде 18 – мемлекеттік) жұмыс істейді. Колледждердің жалпы контингенті 64,3 мың оқушыны (оның ішінде 29,7 мың оқушы мемлекеттік колледждерде) құрады.
Облыста жоғары білікті мамандар даярлаумен 12 дербес жоғарғы оқу орны (оның ішінде 3 – мемлекеттік), сонымен қатар, 2 филиал (1 – мемлекеттік) айналысады. Оларда 77,7 мың студенттер оқиды, оның ішінде 39,1 мың студент – мемлекеттік жоғарғы оқу орындарында оқиды.
ҰБТ қорытындысы бойынша тестке 20221 оқушы қатысқан. Облыс бойынша орташа көрсеткіші 70,76 балды құрады, бұл республикалық көрсеткіштен (74,85) төмен және өткен жылғы облыстық орташа көрсеткіштен (62,80) жоғары.
Облыс бойынша жақсы көрсеткіш Түлкібас – 82,86, Төлеби аудандарында – 81,51 және Шымкент қ. – 78,42 орын алды. Төменгі көрсеткіш Сарыағаш – 63,35, Отырар – 65,36 және Мақтаарал аудандарында – 65,92 балл деңгейінде орын алды.
ҰБТ қатысқан бітірушілердің 17,2%-ы ең төменгі деңгейдегі 0-45 балл жинады. «Алтын белгіге» үміткер 586 бітірушінің ішінен 327-і өз білімін дәлелдеді.  
Мәдениет. Облыста 431 кiтапхана, 12 – мұражай, 287 – клубтық мекеме (мәдениет үйлерi, клубтар, автоклубтар), 9 – театр, 7 – мәдени және демалыс саябағы, 2 – кинотеатр және т.б. халыққа мәдени қызмет көрсетуде. 
Спорт.Облыста жұмыс істейтін 3 529 – спорт ғимараттары, оның ішінде 21 – стадион, 18 – жүзу бассейні, 2 443 – жазық-алаңшалық ғимараттар – халықтың, оның ішінде оқитын жастардың арасында көпшілік спорттық-сауықтыру жұмыстарын жүргізуге мүмкіндік береді.